Biznes

Chleb jest klasycznym przykładem towaru, który ma nieelastyczną cenę: ludzie zawsze go potrzebują – to podstawowy produkt żywnościowy – i dlatego bez względu na osiąganą wielkość dochodu będzie on kupowany w pierwszej kolejności. W przeciwieństwie do tego, popyt na różne gatunki chleba wykazuje już pewną elastyczność. Dzieje się tak dlatego, że w większości systemów ekonomicznych występuje kilka rodzajów chleba i, z praktycznych powodów, każdy z nich jest tak samo dobry jak wszystkie inne. Dlatego też, jeśli cena któregoś z gatunków chleba wzrośnie zbyt znacznie, to sprzedaż jego zmaleje kosztem wzrostu sprzedaży tych gatunków chleba, które są oferowane po niższych ceanch. Taki jest niezmiennie los produktów z elastycznymi cenami na rynku, na którym istnieje wybór – innymi słowy jest to pewien rodzaj konkurencji.
Z reguły, jak wykazują ekonomiści, towary o największej elastyczności cen to towary luksusowe, takie jak na przykład czekolada czy magnetowidy – najważniejszym powodem jest to, że nie są one niezbędne. Gdyby ceny tych produktów miały nagle wzrosnąć, lub gdyby z jakiegoś powodu zmalała dostępność pieniędzy i kredytów, konsumenci kupiliby znacznie mniej tych produktów, gdyż nie są one artykułami podstawowymi niezbędnymi do życia. ... czytaj dalej

Na przestrzeni wieków powstało wiele różnych teorii traktujących o najbardziej opłacalnych wariantach funkcjonowania na rynku międzynarodowym. W XVII wieku uważano, że korzystniejszą sytuacją dla kraju jest przewaga eksportu nad importem. Pieniądze napływające do kraju zasilają bowiem skarb rezerwami srebra oraz złota i wpływają na wzrost zamożności państwa. Koncepcja ta znana jest jako merkantylizm. Popularność tej teorii powodowała, że w polityce handlowej często stosowano elementy protekcjonizmu państwowego. Celem było stworzenie takiej sytuacji na rynku, w której eksport przewyższałby import, co oznaczało, że wprowadzano zakazy przywozu pewnych towarów, lub nakładano niezmiernie wysokie podatki na towary importowane.
W późniejszym okresie ekonomiści stali na stanowisku, że nie powinno być ograniczeń w handlu pomiędzy państwami specjalizującymi się w produkcji pewnych towarów i osiągającymi względnie wysoką wydajność produkcji w tym zakresie. Kraj osiąga względne korzyści z produkcji, jeżeli koszty produkcji danego towaru są niższe w stosunku do kosztów produkcji innych towarów produkowanych taniej w innych państwach. Jeżeli jakiś kraj specjalizuje się w produkcji określonego towaru, który następnie sprzedaje uzyskując w zamian artykuły, których produkcja nie jest dla niego korzystna, to korzyść odnoszą wszyscy kontrahenci. Niektóre kraje uzyskują nad innymi przewagę w produkcji ... czytaj dalej

O  monopolu można mówić także wówczas, gdy z przyczyn technicznych na rynku nie mogą utrzymać się inni producenci. Występuje wówczas tzw. monopol naturalny, a przykładem tego typu monopolu jest system kolei państwowych, o którego monopolistycznym charakterze decyduje fakt, że budowa i obsługa kilku odrębnych sieci kolejowych, ze względu na koszty, nie byłaby opłacalna dla wielu konkurujących firm.
Innymi przykładami monopolu naturalnego są przedsiębiorstwa zajmujące się wytwarzaniem
i    dystrybucją dóbr użyteczności publicznej, tj. wody, gazu i prądu, ponieważ koszty okablowania i systemu kanalizacji przekraczają możliwości przeciętnego przedsiębiorcy. Obowiązujący w wielu krajach świata system prawny zabrania stosowania jakichkolwiek praktyk monopolistycznych,
a monopole naturalne najczęściej należą do państwa lub przynajmniej podlegają szczególnym regulacjom prawnym.
W rzeczywistości większość rynków w warunkach gospodarki wolnorynkowej nie spełnia ani wymagań doskonałej konkurencji, ani nie odpowiada modelowi monopolu, lecz plasuje się pomiędzy tymi dwoma wariantami. ... czytaj dalej

Istnieje wiele stopni konkurencji; krańcowo mamy do czynienia z konkurencją doskonałą. Model konkurencji doskonałej zakłada, że na rynku działa wielu kupujących i sprzedających oraz duża liczba małych przedsiębiorstw, z których żadne nie może mieć wpływu na ceny oferowanych towarów i usług. Po drugie, przyjmuje się, że wszyscy producenci wytwarzają dobra homogeniczne, czyli odpowiadające tym samym standardom jakościowym i nie różniące się od dóbr tej samej branży produkowanych przez innych producentów. Przykładowo na rynku ziemniaków wszystkie uprawiane przez indywidualnych rolników ziemniaki będą się odznaczały tą samą jakością i wyglądem, a na rynku samochodowym oferowane do sprzedaży pojazdy będą dokładnie takie same. Po trzecie, producenci mają pełną swobodę wejścia i wycofania się z rynku, co oznacza, że nowe firmy bez trudu mogą rozpocząć produkcję i handel w danej branży, podczas gdy istniejące już przedsiębiorstwa mogą rynek opuścić, w ogóle wstrzymując działalność lub całkowicie przestawiając się na produkcję innych towarów lub usług.
Zakłada się, że w warunkach doskonałej konkurencji kupujący i sprzedający dysponują dokładnie taką samą wiedzą na temat produktu, sytuacji na rynku czy technik produkcji. Cechą rynku w warunkach doskonałej konkurencji jest to, że zmiany rozmiarów produkcji nie wpływają na zmianę ceny (tzw. doskonale elastyczna krzywa popytu).
... czytaj dalej