Biznes

Gospodarkę opartą na mechanizmach wolnorynkowych charakteryzują trzy główne cechy.
Po pierwsze, wszyscy konsumenci, producenci oraz depozytariusze czynników produkcji (tzn. właściciele gruntów i kapitału oraz pracownicy zapewniający siłę roboczą) kierują się w swych działaniach wyłącznie interesem własnym. Na przykład konsumenci podejmując decyzje dążą do zaspokojenia swych potrzeb. Natomiast celem producentów jest osiągnięcie jak największego zysku, a właściciele gruntów, kapitału i depozytariusze siły roboczej starają się zmaksymalizować wysokość należnych im płatności za pracę, dzierżawę czy też podwyższyć odsetki i stopy procentowe.
Po drugie, środki produkcji są w całości własnością osób prywatnych, firm lub instytucji, a nie państwa (tak jak to ma miejsce w gospodarce planowanej centralnie).
Po trzecie, każdy posiadający środki może założyć własne przedsiębiorstwo i sprzedawać dowolny towar, którego sprzedaży nie ograniczają specjalne przepisy obowiązujące w danym kraju. Konsumenci zaś mogą swobodnie kupować wszystkie dostępne na rynku towary.
Następną cechą charakteryzującą wolny rynek jest konkurencyjność. Producenci muszą konkurować o klientów dla swoich towarów lub usług. Pracownicy muszą natomiast starać się uzyskać od producentów jak najwyższe płace.
Ostatnim elementem charakterystycznym dla gospodarki rynkowej jest brak centralnej ... czytaj dalej

Deflacja jest zazwyczaj związana z bezrobociem i spadkiem produkcji. Wywoływać ją może polityka gospodarcza rządu – na przykład działania podjęte w celu zwalczania inflacji lub wzmocnienia wartości waluty narodowej wobec obcych – podniesienie podatków czy stóp procentowych, zmniejszających ilość pieniądza na rynku. Deflacja może mieć skutki pozytywne i negatywne.
Niektórzy ekonomiści twierdzą, że gospodarka światowa wytwarza zbyt dużo towarów i usług w stosunku do istniejącego popytu. Uważają oni, że doprowadzi to do deflacji światowej. Konsumenci skorzystaliby na spadku cen, ale przedsiębiorstwom coraz trudniej byłoby generować zyski. Mogłaby wytworzyć się wtedy trudna do opanowania spirala spadku cen i wzrostu stóp procentowych, której efektem byłyby bankructwa kolejnych firm i rosnące bezrobocie. Mimo niskich cen wielu ludzi nie byłoby stać na kupno podstawowych towarów, gdyż straciliby źródło dochodów. ... czytaj dalej

Konkurencja niedoskonała występuje wówczas, gdy na rynku działa wiele firm oferujących towar nieznacznie zróżnicowany. W tej sytuacji mówimy o konkurencji monopolistycznej. Charakterystyczne dla tego modelu jest oferowanie na rynku produktów nie homogenicznych. Towary oferowane przez różne firmy są podobne, ale nie identyczne. W rezultacie konsumenci mogą dokonywać wyboru między towarami wyprodukowanymi przez różnych producentów. Na przykład firma X, produkująca pastę do zębów, wytwarza produkt podobny do tego, który produkują jej konkurenci, ale stosuje inny wzór opakowania, zapach i inne hasła reklamowe niż konkurencja, powiedzmy:
„Uśmiech bielszy od bieli” lub „Pasta, którą polecają stomatolodzy.” W działach gospodarki produkujących towary takie jak samochody, mydło, napoje często obowiązują reguły konkurencji niedoskonałej lub monopolistycznej.
Na skutek reklamy konsumenci nabierają przekonania do danego produktu konkretnej firmy, pomimo że różni się on tylko w niewielkim stopniu od towarów oferowanych przez konkurencję. U tego typu konsumentów obserwuje się pewien rodzaj przywiązania do danej marki, które utrzymuje się nawet wówczas, gdy firma podniesie ceny produktu. Oznacza to, że firma dysponuje pewną pozycją na rynku i może dyktować ceny, co odpowiada modelowi monopolu. Zarazem jednak nie ma żadnych ograniczeń co do możliwości wejścia i wycofania się z rynku, co z kolei ... czytaj dalej

W większości krajów bank centralny ustala i kontroluje ilość znajdujących się w obiegu pieniędzy. Na wykresie 1 podaż pieniędzy reprezentowana jest pionową linią P, ponieważ nie zależy ona od wartości pieniądza (stopy procentowej), ale została ustalona administracyjnie. Dlatego też jest ona całkowicie nieelastyczna, innymi słowy bez względu na wartość stopy procentowej, podaż pieniędzy pozostaje bez zmian.
Z drugiej strony popyt na pieniądze zależy od stopy procentowej. Gdy stopa procentowa rośnie, wtedy popyt na pieniądze maleje, ponieważ pożyczanie staje się bardziej kosztowne. Konsumenci nie chcą pożyczać większej sumy pieniędzy czy kupować drogich towarów na kredyt, gdy wiedzą, że będą musieli zapłacić wysokie odsetki od zaciągniętego kredytu. Podobnie, jeśli stopy procentowe
spadną, maleje koszt kredytu i wzrasta popyt na pieniądze, gdyż pożyczki i zakupy na raty stają się bardziej opłacalne. Popyt na pieniądze reprezentowany jest przez linię Pp – krzywą podobną do krzywej opisującej podaż towarów i usług.
Jeśli podaż na pieniądze równa jest popytowi, osiągnięty zostaje stan równowagi. Społeczeństwo reaguje na wzrost lub obniżenie stóp procentowych, dostosowując swoje oszczędności i inwestycje do rynku, co powoduje, że wartość stopy procentowej osiąga stan równowagi.
Załóżmy na przykład, że stopa procentowa wynosi YQ. W tym momencie jest ona zbyt niska ... czytaj dalej