Biznes

Wiemy już, w jaki sposób wielkość podaży zależy od zmian cen, nie wzięliśmy jednak pod uwagę czasu, jaki musi upłynąć, zanim podaż zareaguje na zmianę ceny. Ekonomiści argumentują, że chwila jest tak krótkim okresem, że podaż nie może w ogóle zareagować. Jednak w krótkim czasie można zwiększyć podaż, jeśli więcej różnych składników potrzebnych do produkcji – tych, które można łatwo uzyskać – wcześniej się zakupi. W późniejszym czasie firma może kupić pozostałe składniki. Powiedzmy, że na przykład przedsiębiorstwo Koala może kupić dodatkową fabrykę produkującą napoje lub zatrudnić więcej pracowników. W rezultacie, w dłuższym czasie podaż może zostać znacznie zwiększona.
Elastyczność popytu określa zmiany wielkości popytu na jakiś produkt w zależności od zmian ceny. Podobnie, elastyczność podaży mierzy, jak wielkość podaży jakiegoś produktu zależy od zmian ceny. Jeśli popyt na jakiś produkt jest elastyczny,
oznacza to, że wraz ze zmianą ceny znacznie zmieni się wielkość popytu. Jeśli zaś ten popyt jest nieelastyczny, ceny mogą rosnąć lub maleć, lecz nie wywoła to żadnych widocznych zmian w wielkości zgłaszanego popytu. ... czytaj dalej

Cena nie jest jedynym czynnikiem wpływającym na wielkość podaży towaru czy usługi. Wyobraźmy sobie, że związek zawodowy pracowników przedsiębiorstwa Koala wynegocjuje znaczną podwyżkę płac i firma musi zapłacić robotnikom wyższe stawki godzinowe. Zwiększa to średni koszt wyprodukowania puszki napoju z 2 złotych na 3 złote, co spowoduje całkowitą redukcję zysków. Wywoła to zmniejszenie podaży przy nie zmienionej cenie produktu, tym samym powodując przemieszczenie się po krzywej podaży z punktu S do S1 Będziemy mieli do czynienia z odwrotną sytuacją, jeśli całkowite koszty produkcji spadną ze względu na spadek ceny podstawowego surowca do produkcji puszek – aluminium. Przy dowolnej cenie produktu zysk wzrośnie, czyli w tym przypadku nastąpi przesunięcie po krzywej podaży z punktu S do S2.
Ogólnie można stwierdzić, że im niższa jest cena środków użytych do produkcji, tym większy zysk przyniesie firmie wytwarzanie towaru, a więc tym więcej tego towaru będzie ona oferowała do sprzedaży. I odwrotnie, im wyższa będzie cena środków potrzebnych do wytworzenia towaru, takich jak koszty robocizny, czynsz, materiały niezbędne w procesie produkcji, dodatki smakowe do napojów itp., tym mniej zyskowna stanie się produkcja i mniej towaru znajdzie się w sprzedaży.
Podaż jest również zdeterminowana w pewnym stopniu przez ceny innych produktów. Na przykład, jeśli cena lemoniady wzrośnie w porównaniu z ... czytaj dalej

Do tej pory rozważaliśmy bardzo proste przykłady podaży i popytu. W obu przedstawianych modelach liczba czynników była stała. W przypadku popytu przyjęto, że dochody konsumentów, jak również i ceny innych produktów, pozostają niezmienne. Jeśli chodzi o podaż założono, że współczynniki określające koszty produkcji oraz ceny innych produktów nie ulegają zmianie. Jednakże cena produktu czy usługi nie jest jedynym czynnikiem determinującym wielkość podaży i popytu.
Jeśli kieszonkowe chłopca wynosiłoby na przykład 16 zamiast 12 złotych, byłby on w stanie kupić większą ilość coli o określonej cenie. Podobnie, jeżeli jego kieszonkowe wynosiłoby 8 złotych, mógłby kupić mniej puszek napoju. Gdy wzrastają dochody, krzywa popytu przesuwa się na zewnątrz z punktu D do D2, z drugiej strony spadek dochodów powoduje przesunięcie się krzywej do wewnątrz z punktu D do D2.
Istnieje kilka innych zmiennych czynników, wpływających na wielkość popytu. Najważniejszymi z nich są ceny innych zastępujących lub uzupełniających dany towar produktów, reklama i moda, a także cena i stopień dostępności kredytów. ... czytaj dalej

Inflacja pojawia się także, gdy popyt jest większy niż zdolność gospodarki do wytworzenia takiej ilości towarów i usług, by go zaspokoić. Zwiększa się zapotrzebowanie, ilość towaru na rynku nie zmienia się, więc ceny rosną. Może się to zdarzyć, gdy gospodarka osiągnęła próg zdolności wytwórczych: jest pełne zatrudnienie lub brak wolnego kapitału do inwestycji i firmy nie są w stanie zwiększyć produkcji, by pokryć zapotrzebowanie.
Monetaryści sądzą, że wysoka inflacja wywołana jest wzrostem podaży pieniądza na rynku. Twierdzą oni, że taka zwyżka (spowodowana na przykład nadmierną emisją pieniądza przez państwo) powoduje pojawienie się u konsumentów nadwyżek finansowych nie mających pokrycia w ilości towaru na rynku. W rezultacie ludzie więcej wydają, co pociąga za sobą wzrost cen.
Eksperci nie tylko nie mogą dojść do zgody co do przyczyn inflacji, lecz nie ma wśród nich jednomyślności w kwestii najlepszego sposobu jej kontrolowania. Jeżeli inflację wywołuje nadmierny wzrost ilości pieniądza na rynku, można ją redukować, ustalając podaż pieniądza na pewnym bezpiecznym poziomie, którego nie wolno przekroczyć. Zwolennicy teorii Keynesa twierdzą, że ilość pieniędzy w obiegu trudno jest kontrolować i łatwiej panować nad inflacją wpływając na wielkość popytu. Można to osiągnąć poprzez odpowiednie zwiększanie lub zmniejszanie wydatków państwa w sektorze publicznym albo też ... czytaj dalej

Istnieje wiele stopni konkurencji; krańcowo mamy do czynienia z konkurencją doskonałą. Model konkurencji doskonałej zakłada, że na rynku działa wielu kupujących i sprzedających oraz duża liczba małych przedsiębiorstw, z których żadne nie może mieć wpływu na ceny oferowanych towarów i usług. Po drugie, przyjmuje się, że wszyscy producenci wytwarzają dobra homogeniczne, czyli odpowiadające tym samym standardom jakościowym i nie różniące się od dóbr tej samej branży produkowanych przez innych producentów. Przykładowo na rynku ziemniaków wszystkie uprawiane przez indywidualnych rolników ziemniaki będą się odznaczały tą samą jakością i wyglądem, a na rynku samochodowym oferowane do sprzedaży pojazdy będą dokładnie takie same. Po trzecie, producenci mają pełną swobodę wejścia i wycofania się z rynku, co oznacza, że nowe firmy bez trudu mogą rozpocząć produkcję i handel w danej branży, podczas gdy istniejące już przedsiębiorstwa mogą rynek opuścić, w ogóle wstrzymując działalność lub całkowicie przestawiając się na produkcję innych towarów lub usług.
Zakłada się, że w warunkach doskonałej konkurencji kupujący i sprzedający dysponują dokładnie taką samą wiedzą na temat produktu, sytuacji na rynku czy technik produkcji. Cechą rynku w warunkach doskonałej konkurencji jest to, że zmiany rozmiarów produkcji nie wpływają na zmianę ceny (tzw. doskonale elastyczna krzywa popytu).
... czytaj dalej

Taką tendencję przesuwania się cen ku punktowi równowagi ekonomiści nazywają czasami „niewidzialną ręką”. Ceny dostosowują się, a wielkość podaży produktu zwiększa się albo zmniejsza automatycznie, jako wynik różnych, niezależnie reagujących na siebie na rynku czynników. Nie ma żadnej zewnętrznej interwencji ze strony centralnej władzy, takiej jak rząd, która kontrolowałaby ceny albo produkcję. Ekonomiści, zwolennicy wolnego rynku argumentują, że tylko wolna konkurencja pozwala uzyskać najlepszy z możliwych wynik. Teoria konkurencji doskonałej zakłada, że podaż jest bardzo rozdrobniona i żaden producent nie ma wpływu na cenę oraz, że popyt jest również rozproszony i żaden konsument nie ma wpływu na cenę produktów znajdujących się na rynku.
W gospodarce planowej albo systemach nakazowych, wielkość podaży produktu na rynek, a także cena produktu, ustalane są przez państwo. W ostatnim stuleciu w wielu krajach europejskich stosowano centralne planowanie. Jednak w większości stwierdzono, że określanie cen i rozmieszczania zasobów w całym systemie ekonomicznym, jest zbyt trudnym i skomplikowanym zadaniem dla jednej centralnej władzy.
Zorientowano się, że nieefektywność wynikała, na przykład, z ustalenia zbyt niskich cen, co prowadziło do braku pewnych produktów i wywoływało konieczność ich racjonowania. ... czytaj dalej