Archive for the ‘Teoria cen’ Category

23 lutego

Mieszane rynki

W rzeczywistości nie ma w nowoczesnym świecie żadnego systemu ekonomicznego, który byłby czysto wolnorynkowy lub całkowicie planowany. Byłe kraje socjalistyczne albo komunistyczne w ostatnich latach w większości zdecydowały się na wprowadzenie pewnych reform opartych na ideach wolnorynkowych. W szczególności, ceny w tych krajach coraz częściej określane są przez podaż i popyt, a nie ustalane przez państwo.
Nawet najwięksi zwolennicy wolnego rynku, między innymi Stany Zjednoczone uciekają się do stosowania interwencjonizmu państwowego w ich systemie ekonomicznym. ... czytaj dalej

23 lutego

Państwowa interwencja

Taką tendencję przesuwania się cen ku punktowi równowagi ekonomiści nazywają czasami „niewidzialną ręką”. Ceny dostosowują się, a wielkość podaży produktu zwiększa się albo zmniejsza automatycznie, jako wynik różnych, niezależnie reagujących na siebie na rynku czynników. Nie ma żadnej zewnętrznej interwencji ze strony centralnej władzy, takiej jak rząd, która kontrolowałaby ceny albo produkcję. Ekonomiści, zwolennicy wolnego rynku argumentują, że tylko wolna konkurencja pozwala uzyskać najlepszy z możliwych wynik. Teoria konkurencji doskonałej zakłada, że podaż jest bardzo rozdrobniona i żaden producent nie ma wpływu na cenę oraz, że popyt jest również rozproszony i żaden konsument nie ma wpływu na cenę produktów znajdujących się na rynku.
W gospodarce planowej albo systemach nakazowych, wielkość podaży produktu na rynek, a także cena produktu, ustalane są przez państwo. W ostatnim stuleciu w wielu krajach europejskich stosowano centralne planowanie. Jednak w większości stwierdzono, że określanie cen i rozmieszczania zasobów w całym systemie ekonomicznym, jest zbyt trudnym i skomplikowanym zadaniem dla jednej centralnej władzy.
Zorientowano się, że nieefektywność wynikała, na przykład, z ustalenia zbyt niskich cen, co prowadziło do braku pewnych produktów i wywoływało konieczność ich racjonowania. ... czytaj dalej

23 lutego

Cena

Cena produktu to ilość pieniędzy lub innych towarów czy usług, którą należy dostarczyć w zamian za ten produkt. Cena jest zwykle wyrażona ilością pieniędzy za jednostkę towaru lub usługi.Na wolnym rynku cena towaru lub usługi determinowana jest przez popyt i podaż tego produktu albo usługi. Cena rynkowa produktu czy też cena równowagi, to cena, dla której wielkość popytu równa się wielkości podaży.
Aby zilustrować mechanizm określania ceny równowagi w praktyce, posłużymy się przykładem ilustrującym zmiany ceny piłek futbolowych. Przyjmijmy, że przy cenie 10 dolarów za sztukę ludzie chcą kupić 400 piłek futbolowych. Niestety, przy tak niskiej cenie tylko 200 piłek zostanie dostarczonych na rynek. Dla firm nie będzie opłacalne
dostarczenie większej ilości. Konsumenci wyjdą ze sklepów rozczarowani. Chcieliby oni kupić więcej piłek futbolowych, ale sklepy nie dysponują wymaganą przez klientów ilością. O tym przypadku mówi się, że występuje nadwyżka popytu.
Gdyby cena miała wzrosnąć do 30 dolarów za jedną piłkę futbolową, firmy chciałyby dostarczyć na rynek 400 sztuk. Jednak, przy tej cenie tylko 200 osób zechce kupić piłkę futbolową i wiele z tych wyprodukowanych piłek pozostanie w sklepach sportowych. O takiej sytuacji mówi się, że występuje nadwyżka podaży.
Tylko przy cenie 20 dolarów za sztukę wielkość popytu równałaby się wielkości podaży. O takiej cenie ... czytaj dalej